اخبار, مقالات > صنایع فرهنگی، مفاهیم و پیشینه ها
صنایع فرهنگی، مفاهیم و پیشینه هاتاریخ انتشار: 10 / دي / 1390 ساعت : 57 : 15 |
|
ﻫﻨﺮ، ﺻﻨﻌﺖ، ﻓﻦ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺴﺘﻈﺮﻓﻪﻭ ﺻﻨﻌﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻛﻠﻤﺎﺕ ﻭ ﺗﻌﺎﺑﻴﺮﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺪﺍﻡ ﺩﺭ ﻳﻚ ﺩﻭﺭﻩﻱ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ، ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻧﺪﻛﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﺪﺍﻥ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺍﻃﻼﻕ ﻣﻲﺷﻮﺩ. ﺑﻪﻫﻤﻴﻦ ﺳﺒﺐ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﻴﻞ ﺩﺭﻙ ﻭ ﺩﺭﻳﺎﻓﺘﻲ ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺯ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﺭﺍﻳﻪﻱ ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ ﺟﺎﻣﻊ ﻭ ﻓﺮﺍﮔﻴﺮ ﺍﺯ ﺁﻥ، ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻳﻚ ﺭﻭﻧﺪ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻭ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﻨﻜﺎﺵ ﺩﺭ ﺁﻥ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ. ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺩﺭ ﮔﺴﺘﺮﻩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺗﻤﺪﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥﺯﻣﻴﻦ، ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﻣـﺪﺍﻭﻡ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻧﻘﻄﺎﻉ ﺍﺳﺖ، ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻪﺩﻟﻴﻞ ﺷﻜﻞ ﻭ ﭼﻪﮔﻮﻧﮕﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﻣـﻲﺗـﻮﺍﻥ ﺭﻭﻧـﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻭ ﻣﻘﻄـﻊ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ (ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺩﺳﺘﻲ) ﻭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺟﺪﻳﺪ (ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻭ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﺍﻧﺒﻮﻩ) ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺮﺩ. ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺜﺎﻝ ﺩﻫﺨﺪﺍ ﺩﺭ ﻟﻐﺘﻨﺎﻣﻪﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ "ﻏﻴﺎﺙﺍﻟﻠﻐﺎﺕ" ﺻﻨﻌﺖ ﺭﺍ ﻣﻌﺎﺩﻝ ﭘﻴﺸﻪ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺫﻛﺮ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻣﺼﺎﺩﻳﻖ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺻﻨﻌﺖ ﺳـﺨﻦ ﻳـﺎ ﺷـﻌﺮ، ﺻـﻨﻌﺖ ﻧﻘﺎﺷـﻲ، ﺻـﻨﻌﺖ ﺳﻔﺎﻝﺳﺎﺯﻱ، ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻌﻤﺎﺭﻱ، ﺻﻨﻌﺖ ﮔﭻﺑﺮﻱ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻴﻨﻴﺎﺗﻮﺭﺳﺎﺯﻱ ﻭ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺠﺴﻤﻪﺳـﺎﺯﻱ ﻧـﺎﻡ ﺑﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺩﺭ ﺯﻣﺮﻩﻱ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖﮔﺮ ﻭ ﺻﻨﻌﺖﮔﺮﻱ ﻧﻴﺰ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﻭ ﻫﻨﺮ ﻧﻤﻮﺩﻥ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﺎ ﺩﻭ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻭ ﻛـﺎﻣ ﹰﻼﻣﺘﻤـﺎﻳﺰ ﺑـﻪﻛـﺎﺭ ﻣﻲﺭﻭﻧﺪ. ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻭ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺍﺯ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺳـﻴﺮ ﺗـﺎﺭﻳﺨﻲ ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻭ ﺗﻤـﺪﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ، ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺭﺍ ﻳﻜﻲ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﺍﻃﻼﻕ ﻣﻲﻛﺮﺩﻩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﻧﺒﻮﻍ، ﺧﻼﻗﻴﺖ ﻭ ﻣﻬﺎﺭﺕ ﺗﻮﺍﻣﺎﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﺑﻴﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻫﻨﺮ، ﺗﺎ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﻗﺮﻥ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻤﺴﻲ ﻧﻴـﺰ ﺍﺩﺍﻣـﻪ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﺁﻥﭼﻨﺎﻥ ﻛﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺩﺍﺭﻩﻱ ﺍﻣﻮﺭ ﻫﻨﺮﻫﺎﻱ ﺯﻳﺒﺎ ﺗﺸﻜﻴﻼﺗﻲ ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮﺍﻥ "ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺴـﺘﻈﺮﻓﻪ" ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪﻱ ﺑﻪ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻭ ﻫﻨـﺮ ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﻣـﻲﺷـﻮﺩ. ﺍﻣـﺎ ﺑﻪﺯﻭﺩﻱ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻱ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﺸﻮﺭ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻣﺒﺎﺩﻻﺕ ﺑﻴﻦﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﺩﺭ ﻛﻠﻴﻪﻱ ﺷﺌﻮﻥ ﻭ ﻋﺮﺻﻪﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎ ﻭ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﭘﻴﺪﺍ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺟﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻭ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ. ﺍﺯ ﻣﻨﻈﺮ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺗﻮﺍﻥ ﺩﻭ ﻣﻘﻄﻊ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﭘﻴﺶﮔﻔﺘﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺭﻭﻧـﺪ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﻗﺎﻳﻞ ﺷﺪ. ﺑﺪﻳﻦﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﻫﻢﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﺩﺭ ﻏـﺮﺏ ﻭ ﺳـﺎﺧﺖ ﻧﺨﺴـﺘﻴﻦ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩﻫﺎﻱ ﭼﺎﭖ ﻭ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﻗـﺮﻥ ﺑﻴﺴـﺘﻢ، ﺍﻳـﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺍﺷﻜﺎﻝ ﻭ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺟﺪﻳﺪ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﻱ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﻛﻠﻲ ﺑﺎ ﺭﻭﻧﺪ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ. ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺎﺭﺯﺗﺮﻳﻦ ﻭﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﻭ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻣﻘﻄﻊ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺗـﺎﺭﻳﺦ ﻏـﺮﺏ، ﺍﻳـﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺗﺤﻮﻻﺕ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﻌﻨﺎ ﻭ ﻣﻔﻬﻤﻮﻣﻲ ﻭﺍﻻ ﺑﻮﺩ ﻛـﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒـﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ، ﺍﻧﺪﻳﺶﻣﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺑﺎﻻﻱ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﻣﻲﻳﺎﻓﺖ ﺍﻣـﺎ ﭘـﺲ ﺍﺯ ﺗﺤـﻮﻻﺕ ﻓﻨﻲ ﻭ ﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻭ ﺑﻪﺩﻟﻴﻞ ﻇﻬﻮﺭ ﺻﻨﻌﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﻣﻜـﺎﻥ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻭ ﺗﻜﺜﻴـﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎ ﻭ ﻣﺤﺼـﻮﻻﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦﺗﺮﻳﻦ ﻻﻳﻪﻫﺎ ﻭ ﺳﻄﻮﺡ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺭﺍﻩ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺍﻳﺮﻩﻱ ﻣﺨﺎﻃﺒـﺎﻥ ﺧـﻮﺩ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺗﻤﺎﻳﻼﺕ ﺗﻮﺩﻩﻫﺎﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﻫﺪ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦﺟﺎ ﺫﻛﺮ ﺍﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻛﻨـﻮﻧﻲ ﻗـﺮﻥ ﺑﻴﺴـﺖﻭﻳﻜـﻢ ﻭ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﭘﺪﻳﺪﻩﻱ ﺟﻬﺎﻧﻲﺷﺪﻥ ﻛﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﻣﺎﻟﻲ، ﻧﻈـﺎﻡﻫـﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼـﺎﺩﻱ ﻭ ﻣﺒـﺎﺩﻻﺕ ﺍﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﻣﺮﺯﻫـﺎﻱ ﺟﻐﺮﺍﻓﻴﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﺩﺭﻧﻮﺭﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪﻭﺩﻳﺘﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ ﺑﺮﻣﻲﺩﺍﺭﻧﺪ، ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﺑـﻪﻃـﻮﺭ ﻋـﺎﻡ ﻭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﺧﺎﺹ، ﺍﺯ ﭼﻪ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻭ ﺟﺎﻳﮕـﺎﻫﻲ ﺑﺮﺧـﻮﺭﺩﺍﺭ ﺧﻮﺍﻫـﺪ ﺷـﺪ؟ ﺁﻳـﺎ ﻣـﻲﺗﻮﺍﻧـﺪ ﻫﻢﭼﻨﺎﻥ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﻣﺮﺯﻫﺎﻱ ﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﺕ ﻭ ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺩﺭ ﭼﻨﻴﻦ ﺻﻮﺭﺗﻲ ﭼﻪ ﻧـﻮﻉ ﻭ ﭼﻪ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻣﺒﺎﺩﻻﺕ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺷـﺖ؟ ﻭ ﺩﺭ ﻏﻴـﺮ ﺍﻳـﻦ ﺻـﻮﺭﺕ، ﻫﻮﻳـﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﻠﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺘﻲ ﺩﭼﺎﺭ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ؟ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺮﺳﺶﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺩﺳﺖ ﺫﻫﻦ ﻭ ﺿﻤﻴﺮ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ ﻭ ﺩﻭﻟﺖﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻛﺸﻮﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻣﺠﺎﻟﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﻲﻃﻠﺒﺪ ... ﺑﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﻳﻚ ﻧﻜﺘﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮﺩﻳﺪ ﺩﺍﺷﺖ ﻛﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻭ ﺟﺪﻳـﺪ، ﻭ ﺩﺭ ﺳـﻄﺢ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻲ، ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﺳﺘﻪ ﺍﺯ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺍﻃﻼﻕ ﻣﻲﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻲﭘﺮﺩﺍﺯﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺎﻣﻞ ﺍﺭﺯﺵﻫﺎ، ﺍﻧﺪﻳﺸﻪﻫﺎ ﻭ ﭘﻴﺎﻡﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻝ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕ ﺍﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ. ﻭﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺍﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻭﺟﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺑـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ ﺑﺨـﺶﻫـﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨـﮓ، ﻭﺟـﻪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺁﻥﻫﺎﺳﺖ. ٣
ﺍﻓﺰﻭﻥ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ، ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﺘﺸﻜﻞ ﺍﺯ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﻭ ﺧﻼﻗﻴﺖ ﺍﺻـﺤﺎﺏ ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﻴﺎﺯﻫﺎ ﻭ ﺗﻤﺎﻳﻼﺕ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪﻣﻨﺰﻟﻪﻱ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﻳﺎ ﻣﺼﺮﻑﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ، ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻲﺳﺎﺯﻧﺪ. ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻃﻴﻒ ﻣﺘﻨﻮﻉ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﻱ ﺍﺯ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻮﻟﻴـﺪﺍﺕ ﺳﻴﻨﻤﺎﻳﻲ ﻭ ﺳﻤﻌﻲ ﻭ ﺑﺼﺮﻱ، ﺭﺍﺩﻳﻮ ﻭ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻥ، ﭼﺎﭖ ﻭ ﻧﺸﺮ، ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺭﺧﺪﺍﺩﻫﺎ، ﺗﻮﻟﻴـﺪﺍﺕ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ، ﭼﻨﺪﺭﺳﺎﻧﻪﺍﻱﻫﺎ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺩﺳﺘﻲ، ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺕ، ﺍﺳﺒﺎﺏﺑـﺎﺯﻱ، ﻧـﺮﻡﺍﻓﺰﺍﺭﻫـﺎ، ﻫﻨﺮﻫـﺎﻱ ﺗﺠﺴـﻤﻲ، ﻫﻨﺮﻫﺎﻱ ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ، ﻣﻌﻤﺎﺭﻱ، ﺟﻬﺎﻥﮔﺮﺩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻭ ﮔﺮﺍﻓﻴﻚ (ﺍﺯ ﻃﺮﺍﺣﻲ ﭘﻮﺳﺘﺮ ﺗﺎ ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻟﺒﺎﺱ ﻭ ﺯﻳﻮﺭﺁﻻﺕ) ﻭ ﺍﺧﻴﺮﹰﺍﺍﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮﻣﻲﮔﻴﺮﺩ. ﺩﺭ ﺑﻴﺎﻥ ﻧﻘﺶ ﻭ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺁﻥﭼﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺗﺤﻮﻝ ﺩﺭ ﻫﻮﻳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﻭ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﻣﻲﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎ ﻭ ﺍﻣﻜﺎﻧـﺎﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧـﻲ ﺍﺷـﺎﺭﻩ ﻛـﺮﺩ ﻛـﻪ ﺍﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺯﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻳﻲ ﻫﻢﭼﻮﻥ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ، ﺑﺴﻂ ﻭ ﮔﺴـﺘﺮﺵ ﻋﻤﻴﻖﺗﺮﻳﻦ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﻳﺸـﻪﻫـﺎﻱ ﺩﻳﻨـﻲ، ﻓﻠﺴـﻔﻲ، ﺳﻴﺎﺳـﻲ، ﺧـﺮﺩﻭﺭﺯﻱ ﻭ ﺍﻣﻜﺎﻧـﺎﺗﻲ ﻫـﻢﭼـﻮﻥ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎﻱ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﻲ، ﻃﺮﺡ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺍﻧﺴـﺎﻧﻲ ﻭ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﻗﺒﻴـﻞ ﺁﺯﺍﺩﻱ، ﻣﺤـﻴﻂ ﺯﻳﺴـﺖ، ﺗﺒﻌﻴﺾ ﻧﮋﺍﺩﻱ، ﺑﺎﺯﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺣﺴﺎﺱ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ، ﻇﻬﻮﺭ ﻫﻨﺮﻫـﺎﻱ ﺟﺪﻳـﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳـﺖ ﺗﺴـﻬﻴﻞ ﺩﺭ ﻣﺒﺎﺩﻻﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻧﻘﺶ ﻭ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﺳﺖ. ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻲﭘﺮﺩﺍﺯﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺭﺯﺵﻫﺎ، ﺍﻧﺪﻳﺸﻪﻫﺎ ﻭ ﭘﻴﺎﻡﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻝ ﻭ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﭘﻴﺸﻴﻨﻪﻫﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻳﺎﺩﺁﻭﺭ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺟﺬﺍﺏﺗﺮﻳﻦ ﻭ ﺟﻨﺠﺎﻝﺑﺮﺍﻧﮕﻴﺰﺗﺮﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪﻩﻫﺎﻱ ﺩﻧﻴﺎﻱ ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻋﺼـﺮ ﻣﺪﺭﻧﻴﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪﻭﻳﮋﻩ ﺩﺭ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﻗﺮﻥ ﺑﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎ ﭘﻴﺶﺭﻓﺖ ﭼﺸﻢﮔﻴـﺮ ﻓﻨـﺎﻭﺭﻱ ﻇﻬـﻮﺭ ﻳﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ، ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺍﺯ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﻭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺴـﺨﻴﺮ ﻛـﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﻴﻦ ﺍﻣﺮ ﺯﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻱ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﻧﺪﻳﺶﻣﻨﺪﺍﻧﻲ ﻫﻢﭼـﻮﻥ "ﻭﺍﻟﺘـﺮ ﺑﻨﻴـﺎﻣﻴﻦ"، "ﺗﺌـﻮﺩﻭﺭ ﺁﺩﻭﺭﻧـﻮ" ﻭ "ﻣـﺎﻛﺲ ﻫﻮﺭﻛﻬﺎﻳﻤﺮ" ﺍﺯ ﻓﻴﻠﺴﻮﻓﺎﻥ ﻣﻜﺘﺐ ﻓﺮﺍﻧﻜﻔﻮﺭﺕ ﻭ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺍﻧﻲ ﭼﻮﻥ "ﺑﺮﺗﻮﻟﺖ ﺑﺮﺷـﺖ" ﺭﺍ ﺑـﻪ ﻋﺮﺻـﻪﻱ ﺟﺪﻟﻲ ﻛﻼﻣﻲ ﺩﺭ ﻧﻘﺪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﺳﺎﺧﺖ. ٤
"ﻭﺍﻟﺘﺮ ﺑﻨﻴﺎﻣﻴﻦ" ﺍﺯ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﻫﻨﺮﻱ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯﻳﻦ ﺁﻥ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪﺳﺒﺐ ﺁﻥﻛﻪ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ، ﺍﻣﻜﺎﻥ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺫﻭﻕ ﻫﻨﺮﻱ ﻭ ﺍﺭﺗﻘﺎﻱ ﺍﺩﺭﺍﻙ ﺯﻳﺒﺎﻳﻲﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﻣﻲﺁﻭﺭﺩ، ﺩﻓﺎﻉ ﻣﻲﻛﺮﺩ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺿﺮﻭﺭﺕﻫﺎﻱ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻲﺩﺍﻧﺴﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺳﻴﻨﻤﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻘﻄﻪﻱ ﻣﺮﻛﺰﻱ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ. "ﺑﺮﺗﻮﻟﺖ ﺑﺮﺷﺖ" ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺭﺍ ﺭﺍﻩﮔﺸﺎﻱ ﺧﺮﺩﻭﺭﺯﻱ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﻣﻲﭘﻨﺪﺍﺷﺖ. ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻣﺎ "ﺗﺌﻮﺩﻭﺭ ﺁﺩﻭﺭﻧﻮ" ﻭ "ﻣﺎﻛﺲ ﻫﻮﺭﻛﻬﺎﻳﻤﺮ"، ﺑﺎ ﺭﻭﺷﻨﻲ ﻭ ﺻﺮﺍﺣﺖ ﺗﻤﺎﻡﻭ ﺑﺎ ﺍﺫﻋﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻳﻦﻛﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺒﺐ ﻧﺰﻭﻝﺷﺎﻥ ﻭﺍﻻﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺪﺍﻥ ﻣﻨﺶ ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻭ ﺑﺎﺯﺍﺭﻱ ﻣﻲﺑﺨﺸﺪ، ﺑﺎ ﺁﻥ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﻲﻭﺭﺯﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻛﻪ ﺁﺛـﺎﺭ ﻫﻨـﺮﻱ ﺗﻜﺜﻴﺮﺷﺪﻩ ﻫﻢﭼﻮﻥ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ ﺟﺎﺯ ﺑﺎ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻋﺎﺩﺍﺕ ﺍﻧﺤﺮﺍﻓﻲ ﻭ ﻣﺨﺮﺏ ﺩﺭ ﺷﻨﻮﻧﺪﮔﺎﻥ، ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻼﻗﻴـﺖ ﺁﻥﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﻣﻲﺑﺮﺩ ﻭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺣﺪﻣﺼﺮﻑﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻲ ﺑﻲﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﻧﻈﺮ ﻭ ﺩﻳﺪﮔﺎﻩ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻫـﻢﻭﺍﺭﻩ ﻭﺟـﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ ﺍﻣﺎ ﺭﻭﻧﺪ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺭﺷﺪ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺭﻭﺯﺍﻓﺰﻭﻥ ﺁﻥ ﻧﻘﺶ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﺭﻗﻢ ﻣﻲﺯﺩ. ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺍﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﻪﻱ ﻛﻼﻣﻲ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺭﺍﺑﻄﻪﻱ ﺁﻥ ﺑﺎ ﺷـﺎﻥ ﻓﺮﻫﻨـﮓ، ﻣﺒﺎﺣﺜـﻪﻱ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﺍﻥ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺑﺮ ﺳﺮ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑـﺎ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺩﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺑﺎ ﺗـﺎﺧﻴﺮ ﺯﻣـﺎﻧﻲ ﻭ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﹰـﺎﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳـﻞ ﺩﻫـﻪﻱ ۶۰ ﻣـﻴﻼﺩﻱ ﺭﺥ ﺩﺍﺩ ﺍﻣـﺎ ﺍﺯ ﺷـﺪﺕ ﺑﻴﺶﺗﺮﻱ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺑﻪﺟﺎﻱﮔﺬﺍﺭﺩﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﻭﺳﻴﻊﺗﺮ ﻭ ﻋﻤﻠﻲﺗـﺮ، ﺩﺭ ﮔﺸـﻮﺩﻥ ﮔـﺮﻩﻫـﺎﻱ ﻛـﻮﺭ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﻮﺍﻣﻊ، ﻧﻘﺸﻲ ﺍﺳﺎﺳﻲ ﺍﻳﻔﺎ ﻛﺮﺩ. ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﻫﻪ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎ ﻣﺎﻫﻴﺘﻲ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻫـﺪﻑ ﺍﻓـﺰﺍﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺑﻪﺗﺒﻊ ﺁﻥ ﺭﺷﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺷﻜﻞ ﻣﻲﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪﻫﻤﻴﻦ ﺳﺒﺐ ﺩﺭ ﺍﺭﺯﻳﺎﺑﻲ ﻭ ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻴـﺰﺍﻥ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺁﻥ ﻧﻴﺰ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻣﺜﻞ ﻧـﺮﺥ ﺍﺷـﺘﻐﺎﻝﺯﺍﻳـﻲ، ﺳـﺮﺍﻧﻪﻱ ﺩﺭﺁﻣـﺪ ﻣﻠـﻲ، ﺭﺷـﺪ ﺍﻣﻜﺎﻧﺎﺕ ﻣﺎﺩﻱ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻱ ﻛﻤﻲ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲﺷـﺪ ﺍﻣـﺎ ﻃـﻲ ﺩﻫـﻪﻫـﺎﻱ ۶۰ﻭ ۷۰ﻣـﻴﻼﺩﻱ ﺍﺯ ﻳﻚﺳﻮ ﺑﻪﺩﻟﻴﻞ ﺑﺤﺮﺍﻥﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺿـﺮﻭﺭﺕ ﺑﺎﺯﺳـﺎﺯﻱ ﺭﻭﺣـﻲ ﻭ ﺭﻭﺍﻧـﻲ ﻣﻠﺖﻫﺎﻱ ﺁﺳﻴﺐﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪﺩﻟﻴـﻞ ﺗﺤﻘـﻖﻧﻴـﺎﻓﺘﻦ ﻛﺎﻣـﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎﻱ ﺗﻮﺳـﻌﻪﻱ ﻧﺎﺷـﻲ ﺍﺯ ﺑﻲﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻪ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺭﻭﻧﺪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ ﻭ ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻲ ﺗـﺎﺯﻩ ﺍﺯ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﺎﻓـﻞ ﻋﻠﻤﻲ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﻱ ﻣﻄﺮﺡ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﺗﻚﺑﻌﺪﻱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﭼﻨﺪﺑﻌﺪﻱ ﺍﺭﺗﻘـﺎ ﺩﺍﺩ ﻛـﻪ ﻛﻪ ﻧﻪﺗﻨﻬﺎ ﺭﺷﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﺭﺍ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻣﻲﻛﺮﺩ ﺑﻠﻜﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻭ ﺗﺤﻮﻝ ﺩﺭ ﺍﻧﺪﻳﺸـﻪ ﻭ ﺭﻓﺘـﺎﺭ ﻓـﺮﺩﻱ ﻭ ﺳـﺎﺧﺘﺎﺭﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺭﻓﺎﻩ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﻭ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﻛﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺍﻭﻟﻮﻳﺖ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﺧﻮﺩ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﻣﻲﺩﺍﺷﺖ. ٥
ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺮﺵ ﺩﺭ ﺗﻌﺮﻳﻒ، ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﻫـﺪﻑ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺍﺯ ﺣﺪ ﺭﺷﺪﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺑﻪ ﺣﺪﺗﺎﻣﻴﻦ ﺭﻓﺎﻩ ﻣﺎﺩﻱ ﺗﻮﺍﻡ ﺑﺎ ﺭﻓﺎﻩ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎ، ﺍﺭﺗﻘﺎ ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩﻫﺎﻱ ﺁﻥﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻓﻌﺎﻝﺷﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺍﻣﻜﺎﻥﭘﺬﻳﺮ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ، ﺯﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻱ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪﻩ ﺗﻨﻬـﺎ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺍﺭﺯﺵ ﻛﻴﻔـﻲ ﻭ ﻓﺎﻗـﺪ ﺍﺭﺯﺵ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺣﺘﺎ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺭﺩﻱ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺍﺭﺯﺵ ﻣﻨﻔﻲ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ، ﺑﻪ ﭘﺪﻳﺪﻩﺍﻱ ﺗﻌﻴﻴﻦﻛﻨﻨﺪﻩ ﺣﺘﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺍﻓﺰﻭﻥ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﺎﻥ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﻠﺐ ﻛﺮﺩ ﻛﻪ ﻗﺒ ﹰﻼﻭ ﺩﺭ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺩﺭ ﺣﺎﺷﻴﻪﻱ ﺁﻣﺎﺭﻫـﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲﺷﺪ. ﻧﻘﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺮﺵ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺍﺻـﻼﺡ ﺍﺭﺗﺒـﺎﻁ ﺁﻥ ﺑـﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻭ ﺍﺭﺗﻘﺎﻱ ﻧﻘﺶ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻭ ﺍﻧﻜﺎﺭﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺍﺳﺖ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻮﺩ ﻛﻪﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﺨﺶﻫﺎﻱ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺑﺎ ﺷﻜﻮﻓﺎﺳﺎﺧﺘﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺭﻭﻧﻖ ﺭﻭﺯﺍﻓﺰﻭﻥ ﻣﺼﺮﻑ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺧﻂ ﺑﻄﻼﻥ ﺑﺮ ﺍﺩﻋﺎﻱ ﻏﻴﺮ ﻣﻮﻟﺪﺑﻮﺩﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻛﺸﻴﺪ ﻭ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﺳﻨﺖﻫﺎ، ﺍﺭﺯﺵﻫﺎ ﻭ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎ ﺍﺯ ﻳﻚﺳﻮ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻫﻮﻳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻼﻗﻴﺖ ﻭ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺁﮔﺎﻫﻲﺑﺨﺸﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻮﺍﻧﻊ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺭﺍ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺩﺭ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺎﺣﺖ ﻓﺮﺍﺑﺨﺸﻲ ﺁﻥ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺩﺭ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﻓﺮﺍﮔﻴﺮ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭ ﻳﻚ ﻛﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ ﻭ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪﻱ ﺩﺭﻭﻥﺯﺍ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ ﻣﺪﺍﺭ ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺩﺳﺖﻳﺎﻓﺘﻨﻲ ﺍﺳﺖ ... ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺫﻛﺮ ﺍﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺭﺍ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﻣﻲﺩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺎﻝ ﺭﺍ ﻣﺠﺎﻝ ﺁﻥ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻧـﻴﻢﻧﮕـﺎﻫﻲ ﺣﺘﺎ ﺑﻪ ﻫﺰﺍﺭﺗﻮﻱ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻴﻨﺪﺍﺯﺩ ﻭ ﻳﺎ ﭘﺮﺗﻮﻳﻲ ﺍﺯ ﻃﻴـﻒ ﮔﺴـﺘﺮﺩﻩﻱ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺭﺍ ﺑﺎﺯﺗﺎﺑﺎﻧﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﻣﻴﺪ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﮔﺎﻡ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺭﺍﻳﻪﻱ ﺳﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻭ ﭘﻴﺸـﻴﻨﻪﻫـﺎ، ﺗﻮﺍﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺭﺍﻩ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﻛﻼﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻳﮕﺮ ﺷﻤﺎﺭﻩﻫﺎﻱ ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪﻱ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﮕﺸﺎﻳﺪ. ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺎﺧﺬ ۱. "ﮔﺰﺍﻭﻳﻪ ﺩﻭﭘﻮﺋﻲ" ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪﻱ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻓﺮﺍﻫﺎﻧﻲ ﻭ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ ﺯﺭﻳﻦﻗﻠﻢ، ﺍﻧﺘﺸـﺎﺭﺍﺕ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﻣﻠﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ ۲. ﺑﺎﺑﻚ ﺍﺣﻤﺪﻱ، ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻇﻠﻤﺖ، ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﺸﺮ ﻣﺮﻛﺰ ۳. ﻛﺘﺎﺏ "ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺗﺠﺎﺭﺕ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻲﺷﺪﻥ" ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﻣﻠﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻫﻨﺮ، ﺻﻨﻌﺖ، ﻓﻦ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺴﺘﻈﺮﻓﻪﻭ ﺻﻨﻌﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻛﻠﻤﺎﺕ ﻭ ﺗﻌﺎﺑﻴﺮﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺪﺍﻡ ﺩﺭ ﻳﻚ ﺩﻭﺭﻩﻱ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ، ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻧﺪﻛﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﺪﺍﻥ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺍﻃﻼﻕ ﻣﻲﺷﻮﺩ. ﺑﻪﻫﻤﻴﻦ ﺳﺒﺐ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﻴﻞ ﺩﺭﻙ ﻭ ﺩﺭﻳﺎﻓﺘﻲ ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺯ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﺭﺍﻳﻪﻱ ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ ﺟﺎﻣﻊ ﻭ ﻓﺮﺍﮔﻴﺮ ﺍﺯ ﺁﻥ، ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻳﻚ ﺭﻭﻧﺪ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻭ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﻨﻜﺎﺵ ﺩﺭ ﺁﻥ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ. ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺩﺭ ﮔﺴﺘﺮﻩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺗﻤﺪﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥﺯﻣﻴﻦ، ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺟﺮﻳﺎﻧﻲ ﻣـﺪﺍﻭﻡ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻧﻘﻄﺎﻉ ﺍﺳﺖ، ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻪﺩﻟﻴﻞ ﺷﻜﻞ ﻭ ﭼﻪﮔﻮﻧﮕﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﻣـﻲﺗـﻮﺍﻥ ﺭﻭﻧـﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻭ ﻣﻘﻄـﻊ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ (ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺩﺳﺘﻲ) ﻭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺟﺪﻳﺪ (ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻭ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﺍﻧﺒﻮﻩ) ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺮﺩ. ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺜﺎﻝ ﺩﻫﺨﺪﺍ ﺩﺭ ﻟﻐﺘﻨﺎﻣﻪﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ "ﻏﻴﺎﺙﺍﻟﻠﻐﺎﺕ" ﺻﻨﻌﺖ ﺭﺍ ﻣﻌﺎﺩﻝ ﭘﻴﺸﻪ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺫﻛﺮ ﻛﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻣﺼﺎﺩﻳﻖ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺻﻨﻌﺖ ﺳـﺨﻦ ﻳـﺎ ﺷـﻌﺮ، ﺻـﻨﻌﺖ ﻧﻘﺎﺷـﻲ، ﺻـﻨﻌﺖ ﺳﻔﺎﻝﺳﺎﺯﻱ، ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻌﻤﺎﺭﻱ، ﺻﻨﻌﺖ ﮔﭻﺑﺮﻱ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻴﻨﻴﺎﺗﻮﺭﺳﺎﺯﻱ ﻭ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺠﺴﻤﻪﺳـﺎﺯﻱ ﻧـﺎﻡ ﺑﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺩﺭ ﺯﻣﺮﻩﻱ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖﮔﺮ ﻭ ﺻﻨﻌﺖﮔﺮﻱ ﻧﻴﺰ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﻭ ﻫﻨﺮ ﻧﻤﻮﺩﻥ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺑﺎ ﺩﻭ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻭ ﻛـﺎﻣ ﹰﻼﻣﺘﻤـﺎﻳﺰ ﺑـﻪﻛـﺎﺭ ﻣﻲﺭﻭﻧﺪ. ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻭ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺍﺯ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺳـﻴﺮ ﺗـﺎﺭﻳﺨﻲ ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻭ ﺗﻤـﺪﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ، ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺭﺍ ﻳﻜﻲ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻲ ﺍﻃﻼﻕ ﻣﻲﻛﺮﺩﻩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﻧﺒﻮﻍ، ﺧﻼﻗﻴﺖ ﻭ ﻣﻬﺎﺭﺕ ﺗﻮﺍﻣﺎﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﺑﻴﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻫﻨﺮ، ﺗﺎ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﻗﺮﻥ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻤﺴﻲ ﻧﻴـﺰ ﺍﺩﺍﻣـﻪ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﺁﻥﭼﻨﺎﻥ ﻛﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺩﺍﺭﻩﻱ ﺍﻣﻮﺭ ﻫﻨﺮﻫﺎﻱ ﺯﻳﺒﺎ ﺗﺸﻜﻴﻼﺗﻲ ﺑـﺎ ﻋﻨـﻮﺍﻥ "ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺴـﺘﻈﺮﻓﻪ" ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪﻱ ﺑﻪ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻭ ﻫﻨـﺮ ﻣﻨﺘﻘـﻞ ﻣـﻲﺷـﻮﺩ. ﺍﻣـﺎ ﺑﻪﺯﻭﺩﻱ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻓﻨﺎﻭﺭﻱ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻛﺸﻮﺭ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻣﺒﺎﺩﻻﺕ ﺑﻴﻦﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﺩﺭ ﻛﻠﻴﻪﻱ ﺷﺌﻮﻥ ﻭ ﻋﺮﺻﻪﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎ ﻭ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﭘﻴﺪﺍ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺟﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻭ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ. ﺍﺯ ﻣﻨﻈﺮ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺗﻮﺍﻥ ﺩﻭ ﻣﻘﻄﻊ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﭘﻴﺶﮔﻔﺘﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺭﻭﻧـﺪ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﻗﺎﻳﻞ ﺷﺪ. ﺑﺪﻳﻦﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﻫﻢﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﺩﺭ ﻏـﺮﺏ ﻭ ﺳـﺎﺧﺖ ﻧﺨﺴـﺘﻴﻦ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩﻫﺎﻱ ﭼﺎﭖ ﻭ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﻗـﺮﻥ ﺑﻴﺴـﺘﻢ، ﺍﻳـﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺍﺷﻜﺎﻝ ﻭ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺟﺪﻳﺪ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﻱ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﻛﻠﻲ ﺑﺎ ﺭﻭﻧﺪ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ. ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺎﺭﺯﺗﺮﻳﻦ ﻭﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﻭ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻣﻘﻄﻊ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺗـﺎﺭﻳﺦ ﻏـﺮﺏ، ﺍﻳـﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺗﺤﻮﻻﺕ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﻌﻨﺎ ﻭ ﻣﻔﻬﻤﻮﻣﻲ ﻭﺍﻻ ﺑﻮﺩ ﻛـﻪ ﻣﺨﺎﻃﺒـﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ، ﺍﻧﺪﻳﺶﻣﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺑﺎﻻﻱ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﻣﻲﻳﺎﻓﺖ ﺍﻣـﺎ ﭘـﺲ ﺍﺯ ﺗﺤـﻮﻻﺕ ﻓﻨﻲ ﻭ ﺗﻜﻨﻴﻜﻲ ﻭ ﺑﻪﺩﻟﻴﻞ ﻇﻬﻮﺭ ﺻﻨﻌﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﻣﻜـﺎﻥ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻭ ﺗﻜﺜﻴـﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎ ﻭ ﻣﺤﺼـﻮﻻﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦﺗﺮﻳﻦ ﻻﻳﻪﻫﺎ ﻭ ﺳﻄﻮﺡ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺭﺍﻩ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺍﻳﺮﻩﻱ ﻣﺨﺎﻃﺒـﺎﻥ ﺧـﻮﺩ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺗﻤﺎﻳﻼﺕ ﺗﻮﺩﻩﻫﺎﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﻫﺪ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦﺟﺎ ﺫﻛﺮ ﺍﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻛﻨـﻮﻧﻲ ﻗـﺮﻥ ﺑﻴﺴـﺖﻭﻳﻜـﻢ ﻭ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﭘﺪﻳﺪﻩﻱ ﺟﻬﺎﻧﻲﺷﺪﻥ ﻛﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﻣﺎﻟﻲ، ﻧﻈـﺎﻡﻫـﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼـﺎﺩﻱ ﻭ ﻣﺒـﺎﺩﻻﺕ ﺍﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ ﻣﺮﺯﻫـﺎﻱ ﺟﻐﺮﺍﻓﻴﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﺩﺭﻧﻮﺭﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪﻭﺩﻳﺘﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ ﺑﺮﻣﻲﺩﺍﺭﻧﺪ، ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﺑـﻪﻃـﻮﺭ ﻋـﺎﻡ ﻭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﺧﺎﺹ، ﺍﺯ ﭼﻪ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻭ ﺟﺎﻳﮕـﺎﻫﻲ ﺑﺮﺧـﻮﺭﺩﺍﺭ ﺧﻮﺍﻫـﺪ ﺷـﺪ؟ ﺁﻳـﺎ ﻣـﻲﺗﻮﺍﻧـﺪ ﻫﻢﭼﻨﺎﻥ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﻣﺮﺯﻫﺎﻱ ﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﺕ ﻭ ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺩﺭ ﭼﻨﻴﻦ ﺻﻮﺭﺗﻲ ﭼﻪ ﻧـﻮﻉ ﻭ ﭼﻪ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻣﺒﺎﺩﻻﺕ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺷـﺖ؟ ﻭ ﺩﺭ ﻏﻴـﺮ ﺍﻳـﻦ ﺻـﻮﺭﺕ، ﻫﻮﻳـﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﻣﻠﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺘﻲ ﺩﭼﺎﺭ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ؟ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺮﺳﺶﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺩﺳﺖ ﺫﻫﻦ ﻭ ﺿﻤﻴﺮ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ ﻭ ﺩﻭﻟﺖﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻛﺸﻮﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻣﺠﺎﻟﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﻲﻃﻠﺒﺪ ... ﺑﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﻳﻚ ﻧﻜﺘﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺗﺮﺩﻳﺪ ﺩﺍﺷﺖ ﻛﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻭ ﺟﺪﻳـﺪ، ﻭ ﺩﺭ ﺳـﻄﺢ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻲ، ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﺳﺘﻪ ﺍﺯ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺍﻃﻼﻕ ﻣﻲﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻲﭘﺮﺩﺍﺯﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺎﻣﻞ ﺍﺭﺯﺵﻫﺎ، ﺍﻧﺪﻳﺸﻪﻫﺎ ﻭ ﭘﻴﺎﻡﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻝ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕ ﺍﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ. ﻭﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺍﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻭﺟﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺑـﺎ ﺳـﺎﻳﺮ ﺑﺨـﺶﻫـﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨـﮓ، ﻭﺟـﻪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺁﻥﻫﺎﺳﺖ. ٣
ﺍﻓﺰﻭﻥ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ، ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻣﺘﺸﻜﻞ ﺍﺯ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﻭ ﺧﻼﻗﻴﺖ ﺍﺻـﺤﺎﺏ ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻧﻴﺎﺯﻫﺎ ﻭ ﺗﻤﺎﻳﻼﺕ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪﻣﻨﺰﻟﻪﻱ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﻳﺎ ﻣﺼﺮﻑﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ، ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻲﺳﺎﺯﻧﺪ. ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻃﻴﻒ ﻣﺘﻨﻮﻉ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﻱ ﺍﺯ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻮﻟﻴـﺪﺍﺕ ﺳﻴﻨﻤﺎﻳﻲ ﻭ ﺳﻤﻌﻲ ﻭ ﺑﺼﺮﻱ، ﺭﺍﺩﻳﻮ ﻭ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻥ، ﭼﺎﭖ ﻭ ﻧﺸﺮ، ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺭﺧﺪﺍﺩﻫﺎ، ﺗﻮﻟﻴـﺪﺍﺕ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ، ﭼﻨﺪﺭﺳﺎﻧﻪﺍﻱﻫﺎ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺩﺳﺘﻲ، ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺕ، ﺍﺳﺒﺎﺏﺑـﺎﺯﻱ، ﻧـﺮﻡﺍﻓﺰﺍﺭﻫـﺎ، ﻫﻨﺮﻫـﺎﻱ ﺗﺠﺴـﻤﻲ، ﻫﻨﺮﻫﺎﻱ ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ، ﻣﻌﻤﺎﺭﻱ، ﺟﻬﺎﻥﮔﺮﺩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻭ ﮔﺮﺍﻓﻴﻚ (ﺍﺯ ﻃﺮﺍﺣﻲ ﭘﻮﺳﺘﺮ ﺗﺎ ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻟﺒﺎﺱ ﻭ ﺯﻳﻮﺭﺁﻻﺕ) ﻭ ﺍﺧﻴﺮﹰﺍﺍﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮﻣﻲﮔﻴﺮﺩ. ﺩﺭ ﺑﻴﺎﻥ ﻧﻘﺶ ﻭ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺁﻥﭼﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺗﺤﻮﻝ ﺩﺭ ﻫﻮﻳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﻭ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﻣﻲﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻨـﻪﻫـﺎ ﻭ ﺍﻣﻜﺎﻧـﺎﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧـﻲ ﺍﺷـﺎﺭﻩ ﻛـﺮﺩ ﻛـﻪ ﺍﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺯﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻳﻲ ﻫﻢﭼﻮﻥ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ، ﺑﺴﻂ ﻭ ﮔﺴـﺘﺮﺵ ﻋﻤﻴﻖﺗﺮﻳﻦ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﻳﺸـﻪﻫـﺎﻱ ﺩﻳﻨـﻲ، ﻓﻠﺴـﻔﻲ، ﺳﻴﺎﺳـﻲ، ﺧـﺮﺩﻭﺭﺯﻱ ﻭ ﺍﻣﻜﺎﻧـﺎﺗﻲ ﻫـﻢﭼـﻮﻥ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎﻱ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﻲ، ﻃﺮﺡ ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺍﻧﺴـﺎﻧﻲ ﻭ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﻗﺒﻴـﻞ ﺁﺯﺍﺩﻱ، ﻣﺤـﻴﻂ ﺯﻳﺴـﺖ، ﺗﺒﻌﻴﺾ ﻧﮋﺍﺩﻱ، ﺑﺎﺯﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺣﺴﺎﺱ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ، ﻇﻬﻮﺭ ﻫﻨﺮﻫـﺎﻱ ﺟﺪﻳـﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳـﺖ ﺗﺴـﻬﻴﻞ ﺩﺭ ﻣﺒﺎﺩﻻﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻧﻘﺶ ﻭ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﺳﺖ. ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﻲﭘﺮﺩﺍﺯﻧﺪ ﻛﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺭﺯﺵﻫﺎ، ﺍﻧﺪﻳﺸﻪﻫﺎ ﻭ ﭘﻴﺎﻡﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻝ ﻭ ﺗﺤﻜﻴﻢ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﭘﻴﺸﻴﻨﻪﻫﺎ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻳﺎﺩﺁﻭﺭ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺟﺬﺍﺏﺗﺮﻳﻦ ﻭ ﺟﻨﺠﺎﻝﺑﺮﺍﻧﮕﻴﺰﺗﺮﻳﻦ ﭘﺪﻳﺪﻩﻫﺎﻱ ﺩﻧﻴﺎﻱ ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﻋﺼـﺮ ﻣﺪﺭﻧﻴﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪﻭﻳﮋﻩ ﺩﺭ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺩﻫﻪﻫﺎﻱ ﻗﺮﻥ ﺑﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎ ﭘﻴﺶﺭﻓﺖ ﭼﺸﻢﮔﻴـﺮ ﻓﻨـﺎﻭﺭﻱ ﻇﻬـﻮﺭ ﻳﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ، ﺑﺨﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺍﺯ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﻭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺴـﺨﻴﺮ ﻛـﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﻴﻦ ﺍﻣﺮ ﺯﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻱ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﻧﺪﻳﺶﻣﻨﺪﺍﻧﻲ ﻫﻢﭼـﻮﻥ "ﻭﺍﻟﺘـﺮ ﺑﻨﻴـﺎﻣﻴﻦ"، "ﺗﺌـﻮﺩﻭﺭ ﺁﺩﻭﺭﻧـﻮ" ﻭ "ﻣـﺎﻛﺲ ﻫﻮﺭﻛﻬﺎﻳﻤﺮ" ﺍﺯ ﻓﻴﻠﺴﻮﻓﺎﻥ ﻣﻜﺘﺐ ﻓﺮﺍﻧﻜﻔﻮﺭﺕ ﻭ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺍﻧﻲ ﭼﻮﻥ "ﺑﺮﺗﻮﻟﺖ ﺑﺮﺷـﺖ" ﺭﺍ ﺑـﻪ ﻋﺮﺻـﻪﻱ ﺟﺪﻟﻲ ﻛﻼﻣﻲ ﺩﺭ ﻧﻘﺪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﺳﺎﺧﺖ. ٤
"ﻭﺍﻟﺘﺮ ﺑﻨﻴﺎﻣﻴﻦ" ﺍﺯ ﺗﻜﺜﻴﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﻫﻨﺮﻱ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯﻳﻦ ﺁﻥ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻪﺳﺒﺐ ﺁﻥﻛﻪ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ، ﺍﻣﻜﺎﻥ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺫﻭﻕ ﻫﻨﺮﻱ ﻭ ﺍﺭﺗﻘﺎﻱ ﺍﺩﺭﺍﻙ ﺯﻳﺒﺎﻳﻲﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﻣﻲﺁﻭﺭﺩ، ﺩﻓﺎﻉ ﻣﻲﻛﺮﺩ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺿﺮﻭﺭﺕﻫﺎﻱ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻲﺩﺍﻧﺴﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺳﻴﻨﻤﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻘﻄﻪﻱ ﻣﺮﻛﺰﻱ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ. "ﺑﺮﺗﻮﻟﺖ ﺑﺮﺷﺖ" ﻧﻴﺰ ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺭﺍ ﺭﺍﻩﮔﺸﺎﻱ ﺧﺮﺩﻭﺭﺯﻱ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﻣﻲﭘﻨﺪﺍﺷﺖ. ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻣﺎ "ﺗﺌﻮﺩﻭﺭ ﺁﺩﻭﺭﻧﻮ" ﻭ "ﻣﺎﻛﺲ ﻫﻮﺭﻛﻬﺎﻳﻤﺮ"، ﺑﺎ ﺭﻭﺷﻨﻲ ﻭ ﺻﺮﺍﺣﺖ ﺗﻤﺎﻡﻭ ﺑﺎ ﺍﺫﻋﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻳﻦﻛﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺒﺐ ﻧﺰﻭﻝﺷﺎﻥ ﻭﺍﻻﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺪﺍﻥ ﻣﻨﺶ ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻭ ﺑﺎﺯﺍﺭﻱ ﻣﻲﺑﺨﺸﺪ، ﺑﺎ ﺁﻥ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﻲﻭﺭﺯﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻛﻪ ﺁﺛـﺎﺭ ﻫﻨـﺮﻱ ﺗﻜﺜﻴﺮﺷﺪﻩ ﻫﻢﭼﻮﻥ ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ ﺟﺎﺯ ﺑﺎ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻋﺎﺩﺍﺕ ﺍﻧﺤﺮﺍﻓﻲ ﻭ ﻣﺨﺮﺏ ﺩﺭ ﺷﻨﻮﻧﺪﮔﺎﻥ، ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻼﻗﻴـﺖ ﺁﻥﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﻣﻲﺑﺮﺩ ﻭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺣﺪﻣﺼﺮﻑﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻧﻲ ﺑﻲﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﻧﻈﺮ ﻭ ﺩﻳﺪﮔﺎﻩ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻫـﻢﻭﺍﺭﻩ ﻭﺟـﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ ﺍﻣﺎ ﺭﻭﻧﺪ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺭﺷﺪ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺭﻭﺯﺍﻓﺰﻭﻥ ﺁﻥ ﻧﻘﺶ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﺭﻗﻢ ﻣﻲﺯﺩ. ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺍﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﻪﻱ ﻛﻼﻣﻲ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺭﺍﺑﻄﻪﻱ ﺁﻥ ﺑﺎ ﺷـﺎﻥ ﻓﺮﻫﻨـﮓ، ﻣﺒﺎﺣﺜـﻪﻱ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﺍﻥ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺑﺮ ﺳﺮ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑـﺎ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺩﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺑﺎ ﺗـﺎﺧﻴﺮ ﺯﻣـﺎﻧﻲ ﻭ ﺗﻘﺮﻳﺒ ﹰـﺎﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳـﻞ ﺩﻫـﻪﻱ ۶۰ ﻣـﻴﻼﺩﻱ ﺭﺥ ﺩﺍﺩ ﺍﻣـﺎ ﺍﺯ ﺷـﺪﺕ ﺑﻴﺶﺗﺮﻱ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺑﻪﺟﺎﻱﮔﺬﺍﺭﺩﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﻭﺳﻴﻊﺗﺮ ﻭ ﻋﻤﻠﻲﺗـﺮ، ﺩﺭ ﮔﺸـﻮﺩﻥ ﮔـﺮﻩﻫـﺎﻱ ﻛـﻮﺭ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﻮﺍﻣﻊ، ﻧﻘﺸﻲ ﺍﺳﺎﺳﻲ ﺍﻳﻔﺎ ﻛﺮﺩ. ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﻫﻪ، ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎ ﻣﺎﻫﻴﺘﻲ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﻫـﺪﻑ ﺍﻓـﺰﺍﻳﺶ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ ﻭ ﺑﻪﺗﺒﻊ ﺁﻥ ﺭﺷﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺷﻜﻞ ﻣﻲﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪﻫﻤﻴﻦ ﺳﺒﺐ ﺩﺭ ﺍﺭﺯﻳﺎﺑﻲ ﻭ ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻴـﺰﺍﻥ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺁﻥ ﻧﻴﺰ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻣﺜﻞ ﻧـﺮﺥ ﺍﺷـﺘﻐﺎﻝﺯﺍﻳـﻲ، ﺳـﺮﺍﻧﻪﻱ ﺩﺭﺁﻣـﺪ ﻣﻠـﻲ، ﺭﺷـﺪ ﺍﻣﻜﺎﻧﺎﺕ ﻣﺎﺩﻱ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻱ ﻛﻤﻲ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲﺷـﺪ ﺍﻣـﺎ ﻃـﻲ ﺩﻫـﻪﻫـﺎﻱ ۶۰ﻭ ۷۰ﻣـﻴﻼﺩﻱ ﺍﺯ ﻳﻚﺳﻮ ﺑﻪﺩﻟﻴﻞ ﺑﺤﺮﺍﻥﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺿـﺮﻭﺭﺕ ﺑﺎﺯﺳـﺎﺯﻱ ﺭﻭﺣـﻲ ﻭ ﺭﻭﺍﻧـﻲ ﻣﻠﺖﻫﺎﻱ ﺁﺳﻴﺐﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪﺩﻟﻴـﻞ ﺗﺤﻘـﻖﻧﻴـﺎﻓﺘﻦ ﻛﺎﻣـﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪﻫـﺎﻱ ﺗﻮﺳـﻌﻪﻱ ﻧﺎﺷـﻲ ﺍﺯ ﺑﻲﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻪ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺭﻭﻧﺪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ ﻭ ﻣﻔﺎﻫﻴﻤﻲ ﺗـﺎﺯﻩ ﺍﺯ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﺎﻓـﻞ ﻋﻠﻤﻲ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﻱ ﻣﻄﺮﺡ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﺗﻚﺑﻌﺪﻱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﭼﻨﺪﺑﻌﺪﻱ ﺍﺭﺗﻘـﺎ ﺩﺍﺩ ﻛـﻪ ﻛﻪ ﻧﻪﺗﻨﻬﺎ ﺭﺷﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﺭﺍ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻣﻲﻛﺮﺩ ﺑﻠﻜﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻭ ﺗﺤﻮﻝ ﺩﺭ ﺍﻧﺪﻳﺸـﻪ ﻭ ﺭﻓﺘـﺎﺭ ﻓـﺮﺩﻱ ﻭ ﺳـﺎﺧﺘﺎﺭﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺭﻓﺎﻩ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﻭ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﻛﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺍﻭﻟﻮﻳﺖ ﺍﻫﺪﺍﻑ ﺧﻮﺩ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﻣﻲﺩﺍﺷﺖ. ٥
ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺮﺵ ﺩﺭ ﺗﻌﺮﻳﻒ، ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﻫـﺪﻑ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺍﺯ ﺣﺪ ﺭﺷﺪﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺑﻪ ﺣﺪﺗﺎﻣﻴﻦ ﺭﻓﺎﻩ ﻣﺎﺩﻱ ﺗﻮﺍﻡ ﺑﺎ ﺭﻓﺎﻩ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎ، ﺍﺭﺗﻘﺎ ﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩﻫﺎﻱ ﺁﻥﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ ﻓﻌﺎﻝﺷﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺍﻣﻜﺎﻥﭘﺬﻳﺮ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺎﻣﺪﻫﺎ، ﺯﻣﻴﻨﻪﻫﺎﻱ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻳﻚ ﭘﺪﻳﺪﻩ ﺗﻨﻬـﺎ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺍﺭﺯﺵ ﻛﻴﻔـﻲ ﻭ ﻓﺎﻗـﺪ ﺍﺭﺯﺵ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺣﺘﺎ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺭﺩﻱ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺍﺭﺯﺵ ﻣﻨﻔﻲ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ، ﺑﻪ ﭘﺪﻳﺪﻩﺍﻱ ﺗﻌﻴﻴﻦﻛﻨﻨﺪﻩ ﺣﺘﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺍﻓﺰﻭﻥ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﻛﺮﺩ ﻭ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﺎﻥ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﻠﺐ ﻛﺮﺩ ﻛﻪ ﻗﺒ ﹰﻼﻭ ﺩﺭ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺩﺭ ﺣﺎﺷﻴﻪﻱ ﺁﻣﺎﺭﻫـﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲﺷﺪ. ﻧﻘﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺮﺵ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺍﺻـﻼﺡ ﺍﺭﺗﺒـﺎﻁ ﺁﻥ ﺑـﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻭ ﺍﺭﺗﻘﺎﻱ ﻧﻘﺶ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﺣﻴﺎﺗﻲ ﻭ ﺍﻧﻜﺎﺭﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺍﺳﺖ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺑﻮﺩ ﻛﻪﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﺨﺶﻫﺎﻱ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺑﺎ ﺷﻜﻮﻓﺎﺳﺎﺧﺘﻦ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺭﻭﻧﻖ ﺭﻭﺯﺍﻓﺰﻭﻥ ﻣﺼﺮﻑ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺧﻂ ﺑﻄﻼﻥ ﺑﺮ ﺍﺩﻋﺎﻱ ﻏﻴﺮ ﻣﻮﻟﺪﺑﻮﺩﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻛﺸﻴﺪ ﻭ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﺳﻨﺖﻫﺎ، ﺍﺭﺯﺵﻫﺎ ﻭ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎ ﺍﺯ ﻳﻚﺳﻮ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻫﻮﻳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻼﻗﻴﺖ ﻭ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺁﮔﺎﻫﻲﺑﺨﺸﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻮﺍﻧﻊ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﻱ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺭﺍ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺩﺭ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺎﺣﺖ ﻓﺮﺍﺑﺨﺸﻲ ﺁﻥ ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺣﻴﺎﺗﻲ ﺩﺭ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪﻱ ﻓﺮﺍﮔﻴﺮ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭ ﻳﻚ ﻛﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ ﻭ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪﻱ ﺩﺭﻭﻥﺯﺍ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ ﻣﺪﺍﺭ ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺩﺳﺖﻳﺎﻓﺘﻨﻲ ﺍﺳﺖ ... ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺫﻛﺮ ﺍﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺭﺍ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﻣﻲﺩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺎﻝ ﺭﺍ ﻣﺠﺎﻝ ﺁﻥ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻧـﻴﻢﻧﮕـﺎﻫﻲ ﺣﺘﺎ ﺑﻪ ﻫﺰﺍﺭﺗﻮﻱ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻴﻨﺪﺍﺯﺩ ﻭ ﻳﺎ ﭘﺮﺗﻮﻳﻲ ﺍﺯ ﻃﻴـﻒ ﮔﺴـﺘﺮﺩﻩﻱ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ ﺭﺍ ﺑﺎﺯﺗﺎﺑﺎﻧﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﻣﻴﺪ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﮔﺎﻡ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺭﺍﻳﻪﻱ ﺳﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻭ ﭘﻴﺸـﻴﻨﻪﻫـﺎ، ﺗﻮﺍﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺭﺍﻩ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﻛﻼﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻳﮕﺮ ﺷﻤﺎﺭﻩﻫﺎﻱ ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪﻱ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﮕﺸﺎﻳﺪ.
ﻣﻬﻨﺪﺱ ﻣﺮﺗﻀﻲ ﮐﺎﻇﻤﻲ
ﻣﺮﺟﻊ: ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪﻱ "ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ"، ﺷﻤﺎﺭﻩﻱ ﻫﺸﺘﻢ، ﺧﺮﺩﺍﺩ ۱۳۸۶، ﺻﺺ ۵۴ ﻭ ۵۵.
ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺎﺧﺬ ۱. "ﮔﺰﺍﻭﻳﻪ ﺩﻭﭘﻮﺋﻲ" ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪﻱ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻓﺮﺍﻫﺎﻧﻲ ﻭ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ ﺯﺭﻳﻦﻗﻠﻢ، ﺍﻧﺘﺸـﺎﺭﺍﺕ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﻣﻠﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ ۲. ﺑﺎﺑﻚ ﺍﺣﻤﺪﻱ، ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻇﻠﻤﺖ، ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﺸﺮ ﻣﺮﻛﺰ ۳. ﻛﺘﺎﺏ "ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺗﺠﺎﺭﺕ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻲﺷﺪﻥ" ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮﻥ ﻣﻠﻲ ﻳﻮﻧﺴﻜﻮ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ بازگشت به صفحه قبل |